این موزه در سال 1374 در تالار اصلی بنای تاریخی بقعه ی " شیخ شهاب الدین اهری " تأسیس گردید و آثار فرهنگی مربوط به ادب و عرفان را گردهم آورد . موزه ادب و عرفان از موزه های تخصصی كشور در نوع خود محسوب می شود .
این موزه بیشتر ارائه كننده ی آثار دوره های تاریخی صفویه تا قاجاریه است . در بخش ادبی موزه نیز آثار نفیسی از كتب خطی دوران صفوی تا قاجار از قبیل قرآن های خطی با جلد مذهب لاكی و دیوان شعرا و عرفا مانند دیوان جلال الدین مولوی و گلستان سعدی وجود دارد . كتابهایی مزین به نقوش مینیاتوری زیبا با آثار خوش نویسی شده از این جمله اند . همچنین قطعه خط هایی به خط شكسته و نستعلیق از آثار " استاد عبدالمجید طالقانی " ا زخوش نویسان قاجاریه و نیز زیارت نامه حضرت سید الشهدا به قلم "میرآقای اهری" و نیز آثاری از استاد درویشِ معروف در آن به نمایش گذاشته شده است .
از آثار بسیار شگفت انگیز این بخش طوماری است پارچه ای به طول 360 سانتیمتر و به عرض 50 سانتیمتر كه مزین به سوره های كلام الله مجید به خط نسخ ، ثلث و غبار است . این سوره ها در داخل نقوش اسلیمی و ترنجی جای گرفته اند . این طومار متعلق به دوره ی صفویه است . در بخش عرفان نیز تابلوهای نقاشی از دوره ی قاجاریه و مجموعه جالبی از انواع كشكول های دراویش از جنس چوب ، سفال ، چینی و برنز كه دارای كتیبه ها و نقوشی از مجالس درویشان و انواع كلا ه های مخصوص آنان و نیز تبرزین های مرصع طلاكوب و نقره كوب ، فراهم آمده است.
از دیگر اشیای نفیس این بخش ، درِ چوبی پاشنه گردان است . این در كنده كاری و منبت كاری شده است و دارای كتیبه ای متعلق به قرن هفتم ه . ق است .
بنای این موزه را به شاه عباس صفوی نسبت می دهند . این بنا دارای یك ایوان بزرگ ، دو مناره بلند ، دو ایوان كوچك ، یك ایوان بزرگ و یك مسجد بزرگ و خانقاه معروف به قوشخانه و اتاق های متعدد است .